Puls Žwiata
Wtorek, 19 pa╝dziernika 2021www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


RAPORT: Ropa naftowa

UE: Prezydencja Irlandii

MOST NA WSCHÓD: BUŁGARIA RUMUNIA MACEDONIA

IRAK: Rada Rz─ůdz─ůca

NIETOLERANCJA

INDIE-CHINY: Wy┼Ťcig gigant├│w

Indonezja: Teatr lalek

KOREA POŁUDNIOWA: Religie

Iran po wyborach

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



RAPORT: Ropa naftowa

Trudna droga kaspijskiej ropy
Autor: Mateusz Missala

Jednym z obszar├│w posiadaj─ůcych do┼Ť─ç znaczne rezerwy ropy naftowej jest region Morza Kaspijskiego. Sta┼é si─Ö on szczeg├│lnie atrakcyjny po rozpadzie Zwi─ůzku Radzieckiego w 1991 roku i zwi─ůzanym z tym otworzeniem si─Ö gospodarek nowo powsta┼éych pa┼ästw na inwestycje mi─Ödzynarodowe. Podstawow─ů przeszkod─ů w eksploatacji z┼é├│┼╝ z tego regionu jest ich geograficzne po┼éo┼╝enie i wynikaj─ůce z tego trudno┼Ťci z transportem wydobytej ropy na ┼Ťwiatowe rynki. Wytyczenie i budowa docelowych dr├│g transportu ropy naftowej sta┼éo si─Ö kluczow─ů kwesti─ů zar├│wno dla pa┼ästw basenu Morza Kaspijskiego jak i potencjalnych pa┼ästw tranzytowych.

Pojawi┼éo si─Ö kilka konkurencyjnych szlak├│w transportowych kaspijskiego „czarnego z┼éota”. Na ich tle wyr├│┼╝nia si─Ö projekt Baku-Tbilisi-Ceyhan (BTC), kt├│rego budowa rozpocz─Ö┼éa si─Ö we wrze┼Ťniu 2002 roku, a jego uruchomienie planowane jest na koniec 2005 roku. Inwestycja jest realizowana pomimo wi─Ökszej ekonomicznej op┼éacalno┼Ťci dw├│ch innych ruroci─ůg├│w: Baku-Supsa i Turkmenbaszy-Khārk. Czy polityka zwyci─Ö┼╝y┼éa wi─Öc nad racjami gospodarczymi? Tak i nic w tym dziwnego. Nie mo┼╝na rozpatrywa─ç inwestycji w wydobycie i transport ropy naftowej tylko w kategoriach ekonomicznych. Zapewnienie sta┼éych i zdywersyfikowanych dostaw ropy naftowej nale┼╝y do g┼é├│wnych cel├│w strategii bezpiecze┼ästwa narodowego. Obecnie w┼Ťr├│d ┼║r├│de┼é ropy naftowej dominuje region Bliskiego Wschodu sk─ůd pochodzi ponad 40 proc. ropy w obrocie mi─Ödzynarodowym i gdzie znajduje si─Ö oko┼éo 65 proc. ┼Ťwiatowych rezerw tego surowca. Maj─ůc na uwadze kryzysy energetyczne lat 70-tych i 80-tych pa┼ästwa zachodnie staraj─ů si─Ö zmniejszy─ç uzale┼╝nienie swoich gospodarek od bliskowschodnich dostaw. To d─ů┼╝enie pot─Öguje zainteresowanie innymi, dot─ůd nie zbadanymi obszarami wyst─Öpowania ropy naftowej. Stanom Zjednoczonym, kt├│re forsowa┼éy projekt BTC zale┼╝a┼éo te┼╝ na wsparciu Turcji oraz uniezale┼╝nieniu do Rosji Azerbejd┼╝anu i Gruzji.

Jak dzieli─ç Morze

Podzia┼é Morza Kaspijskiego i jego zasob├│w stanowi punkt sporny w stosunkach pomi─Ödzy pa┼ästwami przybrze┼╝nymi. Problem ten pojawi┼é si─Ö po rozpadzie Zwi─ůzku Radzieckiego w 1991 roku. Wcze┼Ťniej Morze Kaspijskie otacza┼éy tylko dwa pa┼ästwa: ZSRR i Iran, kt├│re uregulowa┼éy status prawny Morza w traktatach dwustronnych w 1921 i 1940 roku. Umowy te rozstrzyga┼éy jedynie kwestie po┼éow├│w i nawigacji statk├│w po akwenie, kt├│ry okre┼Ťlany by┼é przez obie strony jako „morze radziecko-ira┼äskie”.
Do 1999 roku Rosja wraz z Iranem opowiada┼éa si─Ö za wsp├│ln─ů eksploatacj─ů bogactw Morza Kaspijskiego z ewentualnym wyznaczeniem niewielkiej strefy wy┼é─ůcznej jurysdykcji dla ka┼╝dego z pi─Öciu pa┼ästw. Jednak┼╝e po odkryciu bogatych z┼é├│┼╝ ropy naftowej niedaleko swojego wybrze┼╝a przy┼é─ůczy┼éa si─Ö do Azerbejd┼╝anu i Kazachstanu opowiadaj─ůcych si─Ö za podzia┼éem akwenu na nier├│wne, narodowe sektory na zasadzie „zmodyfikowanej mediany” (podzia┼é w zale┼╝no┼Ťci od d┼éugo┼Ťci linii brzegowej). Turkmenistan jest przeciwny rozgraniczaniu Morza w oparciu o t─Ö zasad─Ö, natomiast Iran popiera r├│wny podzia┼é na pi─Ö─ç cz─Ö┼Ťci. Ca┼éy czas trwaj─ů prace specjalnej grupy roboczej zajmuj─ůcej si─Ö stworzeniem konwencji reguluj─ůcej prawny status Morza Kaspijskiego. Jej ju┼╝ ├│sme, zako┼äczone w marcu 2003 roku posiedzenie nie przynios┼éo jednak konkretnych rozwi─ůza┼ä. W celu rozpocz─Öcia wykorzystywania z┼é├│┼╝ z dna Morza Kaspijskiego niekt├│re pa┼ästwa rozstrzygaj─ů wzajemne spory terytorialne w dwustronnych umowach. Taki stan rzeczy komplikuje jednak stosunki pomi─Ödzy pa┼ästwami i uniemo┼╝liwia prowadzenie efektywnych bada┼ä oraz eksploatacji bogactw Morza Kaspijskiego.

O co to wszystko?

Rezerwy ropy ┼Ťwiatowej dzielone s─ů na potwierdzone i prawdopodobne. Te pierwsze to ilo┼Ť─ç ropy naftowej, o kt├│rej wiadomo na podstawie geologicznych bada┼ä, ┼╝e z wszelkim prawdopodobie┼ästwem (u┼╝ywaj─ůc metod statystycznych co najmniej 90 proc.) b─Ödzie mo┼╝na j─ů wydoby─ç z istniej─ůcych z┼é├│┼╝ przy zastosowaniu znanych dzi┼Ť technologii. Dodatkowo uzyskanie tej ropy b─Ödzie ekonomicznie op┼éacalne. O prawdopodobnych rezerwach mo┼╝na m├│wi─ç je┼╝eli prawdopodobie┼ästwo ich wydobycia wynosi co najmniej 50 proc.
Dok┼éadna ocena ┼Ťwiatowych rezerw ropy naftowej jest bardzo trudna. ┼Üwiatowe potwierdzone rezerwy ropy naftowej szacuje si─Ö na oko┼éo 163,5 miliard├│w ton. Rezerwy regionu Morza Kaspijskiego stanowi─ů wi─Öc niespe┼éna 1 proc ┼Ťwiatowych z┼é├│┼╝ – 1,59 miliarda ton. Jednak┼╝e kwestia szacunku tych rezerw budzi wiele kontrowersji. Oceny ilo┼Ťci ropy naftowej w omawianym regionie zmieniaj─ů si─Ö w zale┼╝no┼Ťci od ┼║r├│de┼é od bardzo optymistycznych po niezwykle pesymistyczne.

JeÂli chcesz przeczytaŠ ca│y artyku│ zaloguj siŕ
JeÂli nie posiadasz konta, zarejestruj siŕ

wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Puls Swiata (C)2003