Puls Žwiata
Wtorek, 19 pa╝dziernika 2021www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


RAPORT: Ropa naftowa

UE: Prezydencja Irlandii

MOST NA WSCHÓD: BUŁGARIA RUMUNIA MACEDONIA

IRAK: Rada Rz─ůdz─ůca

NIETOLERANCJA

INDIE-CHINY: Wy┼Ťcig gigant├│w

Indonezja: Teatr lalek

KOREA POŁUDNIOWA: Religie

Iran po wyborach

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



RAPORT: Ropa naftowa

LIGA CZARNYCH KONI
Autor: Mariusz Janik

W cieniu OPEC i spektakularnych dzia┼éa┼ä naftowych potentat├│w ro┼Ťnie im gro┼║na, cicha konkurencja. Kilkadziesi─ůt pa┼ästw nie zrzeszonych w OPEC wydobywa dzi┼Ť rop─Ö i cho─ç prognozy wydobycia na 2004 r. zak┼éadaj─ů nieznaczny spadek dostaw – z powodu zredukowania zapotrzebowania przez USA, Kanad─Ö, Australi─Ö, Chiny i Wielk─ů Brytani─Ö – niekt├│re z nich zaczynaj─ů si─Ö coraz bardziej liczy─ç na ┼Ťwiatowym rynku, a dla lider├│w OPEC mog─ů stanowi─ç lepszych partner├│w do wsp├│┼épracy ni┼╝ inni cz┼éonkowie kartelu.

W grupie tej s─ů zreszt─ů pa┼ästwa, kt├│re zapowiadaj─ů zwi─Ökszenie wydobycia – Oman, Wietnam, Sudan, Brazylia, Argentyna, Dania, Rumunia czy Ekwador. Niezmiennie przyrost produkcji odnotowuje Rosja. Inni eksploratorzy – Wielka Brytania, Norwegia, Azerbejd┼╝an, Indie, Malezja czy Angola – te┼╝ staraj─ů si─Ö utrzyma─ç bie┼╝─ůcy poziom dostaw. Perspektywiczny staje si─Ö region Azji Po┼éudniowo-Wschodniej. Rozwijaj─ů si─Ö tu np. malezyjski i wietnamski sektor naftowy. Sprzyja temu s─ůsiedztwo Chin, kt├│re ju┼╝ za kilkana┼Ťcie lat maj─ů stanowi─ç rynek o ch┼éonno┼Ťci por├│wnywalnej do USA – a Pa┼ästwo ┼Ürodka nie jest i zapewne nie b─Ödzie w stanie zwi─Ökszy─ç w┼éasnego wydobycia (obecnie uruchamianie nowych szyb├│w naftowych r├│wnowa┼╝y przestoje w innych miejscach).

„Wolni strzelcy” radz─ů sobie r├│┼╝nie. Interesuj─ůcym casusem jest Norwegia – jeden z kilku lider├│w owej „mi─Ödzynarod├│wki niezaanga┼╝owanych”. Norwedzy zaczynaj─ů, niczym mieszka┼äcy bliskowschodnich szejkanat├│w, ┼╝y─ç z ropy. Sektor naftowy sze┼Ť─ç lat temu wypracowywa┼é 15 proc. PKB tego kraju, trzy lata temu by┼éo to ju┼╝ 23 proc. PKB. Dzi┼Ť – przy wydobyciu rz─Ödu 3,1 mln bary┼éek dziennie – prawie po┼éowa przychod├│w eksportowych Norwegii generowana jest przez sprzeda┼╝ ropy. Ponad 30 proc. bud┼╝etu pa┼ästwa pochodzi z tego samego ┼║r├│d┼éa.

Gdy w latach 70. norweski Statoil zaczyna┼é wiercenia nikt nie przypuszcza┼é, ┼╝e po trzech dekadach Norwegia b─Ödzie 6. producentem ropy i trzecim jej eksporterem na ┼Ťwiecie. Ale nikt te┼╝ nie zak┼éada┼é, ┼╝e ca┼éa niemal reszta krajowej gospodarki w tym samym czasie skarleje. Ponadto paradoksalnie, okazuje si─Ö, ┼╝e Norwedzy nie wiedz─ů zbytnio, co zrobi─ç z petrodolarami. ┼╗eby ich nie przeje┼Ť─ç w 1990 r. powo┼éano do ┼╝ycia Fundusz Przysz┼éych Pokole┼ä, kontrolowany przez parlament.

Przez pierwszych sze┼Ť─ç lat istnienia Funduszu jego konta by┼éy puste – zyskami ┼éatano bud┼╝et. Potem jednak zacz─Ö┼éy wp┼éywa─ç pierwsze miliony, a trzy lata temu parlament odci─ů┼é rz─ůdowi dost─Öp do kont, pozwalaj─ůc jedynie na dysponowanie odsetkami (r├│wnymi 4 procentom zgromadzonych ┼Ťrodk├│w). Wed┼éug danych z 2002 r. na rachunkach Funduszu znajdowa┼éo si─Ö 85 mld euro, ale ju┼╝ do 2010 r. suma ta ma by─ç potrojona.

Jeszcze innym przyk┼éadem „wolnego strzelca” na rynku ropy jest Kolumbia, posiadaj─ůca zasoby ok. 10 mld bary┼éek. Ten kraj apogeum „gor─ůczki ropy” osi─ůgn─ů┼é w 1998 r., kiedy wydobywa┼é 850 tys. bary┼éek dziennie. W nast─Öpnych latach poziom wydobycia systematycznie si─Ö obni┼╝a┼é, w ubieg┼éym roku Kolumbia wydobywa┼éa ju┼╝ ok. 545 tys. bary┼éek dziennie. Wi─Ökszo┼Ť─ç koncern├│w by┼éa, czego nie da┼éo si─Ö ukry─ç, rozczarowana tymi wynikami. British Petroleum zapowiedzia┼éa np. zwrot w stron─Ö gazu. Co gorsza, prognozowany jest dalszy spadek lecz w┼éadze kraju postanowi┼éy mu przeciwdzia┼éa─ç – zapowiedzia┼éy przed┼éu┼╝enie i rozszerzenie kontrakt├│w z firmami, a tak┼╝e powo┼éanie specjalnej rz─ůdowej agencji ds. ropy, kt├│ra mia┼éaby promowa─ç eksploatacj─Ö kolumbijskch p├│l naftowych oraz rozdawa─ç stosowne licencje Ecopetrolu – narodowego przedsi─Öbiorstwa naftowego. Kolumbia ma jeszcze w zanadrzu pewien atut – nietkni─Öte z┼éo┼╝a na granicy z Wenezuel─ů, wci─ů┼╝ nieoszacowane, a podobno ogromne…

JeÂli chcesz przeczytaŠ ca│y artyku│ zaloguj siŕ
JeÂli nie posiadasz konta, zarejestruj siŕ

wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Puls Swiata (C)2003