Puls Žwiata
Wtorek, 19 pa╝dziernika 2021www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


RAPORT: Ropa naftowa

UE: Prezydencja Irlandii

MOST NA WSCHÓD: BUŁGARIA RUMUNIA MACEDONIA

IRAK: Rada Rz─ůdz─ůca

NIETOLERANCJA

INDIE-CHINY: Wy┼Ťcig gigant├│w

Indonezja: Teatr lalek

KOREA POŁUDNIOWA: Religie

Iran po wyborach

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



Iran po wyborach

Ob├│z reformatorski po wyborach do Mad┼╝lesu
Autor: Piotr Krawczyk

Po wyborach do si├│dmej kadencji Mad┼╝lesu (20 lutego) reformatorzy utracili kontrol─Ö nad Parlamentem. W konsekwencji mog─ů te┼╝ straci─ç ministr├│w wybieranych przez Izb─Ö. Kadencja Prezydenta Chatamiego ko┼äczy si─Ö za kilkana┼Ťcie miesi─Öcy, a w nast─Öpnych wyborach mo┼╝e wygra─ç kandydat konserwatyst├│w. Oznacza to, ┼╝e po utracie wp┼éywu na w┼éadz─Ö ustawodawcz─ů, reformatorzy utrac─ů cz─Ö┼Ť─ç w┼éadzy wykonawczej, a za p├│┼étora roku mog─ů straci─ç j─ů ca┼ékowicie. Jest to mo┼╝liwe nawet wcze┼Ťniej, istnieje bowiem prawdopodobie┼ästwo, ┼╝e prezydent poda si─Ö do dymisji przed ko┼äcem kadencji, co zapowiada┼é ju┼╝ przy innych okazjach.

Czy oznacza to koniec ruchu reformatorskiego i jego ca┼ékowite znikni─Öcie ze sceny politycznej? Raczej nie. Mo┼╝liwe, ┼╝e gdy Iranem b─Öd─ů rz─ůdzili konserwaty┼Ťci ob├│z reformatorski podejmie pr├│by wewn─Ötrznych zmian, dzi─Öki kt├│rym w przysz┼éo┼Ťci b─Ödzie m├│g┼é odzyska─ç wp┼éyw na pa┼ästwo.

Dwa tygodnie przed wyborami Ali Akbar Mochtaszemi Pur, przyw├│dca frakcji Drugiego Chordoda, skupiaj─ůcej reformatorskich cz┼éonk├│w parlamentu stwierdzi┼é, ┼╝e zrzucenie ci─Ö┼╝aru w┼éadzy pozytywnie wp┼éynie na wizerunek reformator├│w, pozwoli im te┼╝ na spokojne budowanie jedno┼Ťci ruchu, jego instytucjonalnej bazy oraz przygotowanie programu. Wed┼éug niego ob├│z reformatorski przej─ů┼é w┼éadz─Ö bez konkretnego planu dzia┼éania i pozostawanie w opozycji pozwoli na jego sformu┼éowanie, co powa┼╝nie wzmocni sp├│jno┼Ť─ç ruchu.

W┼éa┼Ťnie brak sp├│jno┼Ťci, podzia┼éy i frakcyjno┼Ť─ç stanowi─ů istotn─ů s┼éabo┼Ť─ç reformator├│w. Ca┼éy Ruch sk┼éada┼é si─Ö z kilkunastu partii i organizacji, kt├│re ┼é─ůczy┼éo og├│lnikowe has┼éo reform i posta─ç prezydenta Chatamiego. Dzieli┼éo ich natomiast prawie wszystko. Pospolite ruszenie umiarkowanej prawicy i r├│┼╝nych frakcji islamskiej lewicy, niejednolite nawet pod wzgl─Ödem powod├│w sprzeciwu wobec konserwatywnego establishmentu, nie wypracowa┼éo sp├│jnej wizji pa┼ästwa, nie m├│wi─ůc ju┼╝ o jednolitej organizacji. Dlatego cztery lata rz─ůd├│w administracji reformatorskiej by┼éo prowizork─ů, a pod koniec sz├│stej kadencji parlamentu reformatorska wi─Ökszo┼Ť─ç nie by┼éa nawet w stanie zdoby─ç si─Ö na jedno┼Ť─ç niezb─Ödn─ů do zatwierdzenia prezydenckich kandydat├│w na stanowiska ministerialne.

Podobna sytuacja mia┼éa ju┼╝ miejsce w historii Iranu. Na pocz─ůtku lat pi─Ö─çdziesi─ůtych Front Narodowy pod wodz─ů premiera Mosadeqa zjednoczy┼é opozycj─Ö wok├│┼é hase┼é antykolonialnych i niepodleg┼éo┼Ťciowych. Poza zgod─ů na nacjonalizacj─Ö przemys┼éu naftowego i ┼╝─ůdaniem suwerenno┼Ťci, nacjonali┼Ťci, liberalna inteligencja i lewica nie mia┼éy ze sob─ů zbyt wiele wsp├│lnego. I cho─ç w ko┼äcu wszystkie te grupy wyst─ůpi┼éy przeciwko Szachowi, to i tak nigdy nie porozumia┼éy si─Ö, co do tego, jakiego chc─ů Iranu – republika┼äskiego czy kontynuuj─ůcego dwu i p├│┼é tysi─ůcletni─ů tradycj─Ö monarchii.

Niejednolito┼Ť─ç organizacyjna i niesp├│jno┼Ť─ç programowa reformator├│w jest wynikiem specyficznego kszta┼étu systemu partyjnego istniej─ůcego w Iranie. Charakteryzuje si─Ö on mocn─ů personifikacj─ů polityki partyjnej, polegaj─ůc─ů na tym, ┼╝e ruchy polityczne powstaj─ů g┼é├│wnie wok├│┼é okre┼Ťlonych os├│b. Wed┼éug redaktora naczelnego reformatorskiej gazety „Oftob-e Jazd” partie w Iranie powstaj─ů wok├│┼é os├│b ciesz─ůcych si─Ö popularno┼Ťci─ů albo takich, kt├│re sprawuj─ů w┼éadz─Ö.

Polityka partyjna w Iranie jest zjawiskiem dosy─ç nowym, a partie maj─ů tendencj─Ö do szybkiego powstawania przed wyborami i r├│wnie szybkiego znikania po ich zako┼äczeniu. Poza tym w Iranie jedna osoba mo┼╝e nale┼╝e─ç do wielu partii, dlatego te┼╝ partie zazwyczaj nie wystawiaj─ů w wyborach w┼éasnych list kandydat├│w, natomiast wskazuj─ů listy ciesz─ůce si─Ö ich poparciem. Wszystko to powoduje, ┼╝e ira┼äskie partie ani w sensie instytucjonalnym ani programowym nie maj─ů decyduj─ůcego znaczenia w polityce.

Powy┼╝sze cechy ira┼äskiego systemu partyjnego odnosz─ů si─Ö przede wszystkim do reformator├│w. Konserwatywne ugrupowania s─ů o wiele stabilniejsze, poniewa┼╝ korzystaj─ů nie tylko z poparcia wielu polityk├│w zajmuj─ůcych wysokie stanowiska, ale r├│wnie┼╝ z ogromnej sieci organizacji pozarz─ůdowych takich jak Bonjady (fundacje religijne), instytucje charytatywne i organizacje zrzeszaj─ůce rodziny m─Öczennik├│w „┼Üwi─Ötej Obrony” (wojna ira┼äsko-iracka).

JeÂli chcesz przeczytaŠ ca│y artyku│ zaloguj siŕ
JeÂli nie posiadasz konta, zarejestruj siŕ

wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Puls Swiata (C)2003