Puls Žwiata
Wtorek, 19 pa╝dziernika 2021www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


Raport: Turcja

Włochy: porzucone dzieci

Mołdawia i Naddniestrze:

Mołdawia i Naddniestrze: widok przez rzekę

Bia┼éoru┼Ť: Alaksandar Milinkiewicz

Andora - liliput w Pirenejach

Oblicza Gruzji

Wybory w Peru

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



Mołdawia i Naddniestrze: widok przez rzekę

ŻUBRY ZAMIAST TURÓW, ZAWIESZENIE BRONI ZAMIAST POKOJU
Autor: Rafał Pankowski

W po┼éowie ubieg┼éego roku mo┼édawskie dzienniki telewizyjne pokazywa┼éy niemal wy┼é─ůcznie jedno wydarzenie: przybycie stada ┼╝ubrów, podarowanych republice przez Aleksandra Kwa┼Ťniewskiego. ┼╗ubr pozostaje tu wci─ů┼╝ symbolem pa┼ästwowo┼Ťci, cho─ç na terytorium Mo┼édawii nie uchowa┼é si─Ö ┼╝aden egzemplarz tego gatunku. Gdy 27 sierpnia Mo┼édawia obchodzi┼éa Dzie┼ä Niepodleg┼éo┼Ťci, wypuszczenie otrzymanego od Polski stada do lasów oraz koncert legendarnej rosyjskiej grupy rockowej DDT by┼éy g┼éównymi wydarzeniami tego ┼Ťwi─Öta.

ŻUBRY ZAMIAST TURÓW, ZAWIESZENIE BRONI ZAMIAST POKOJU 1
Fot. Rafał Pankiewicz

Prawicowe media skrytykowa┼éy zaproszenie rockmenow z Petersburga na ┼Ťwi─Öto narodowe, ale gest ten by┼é nieprzypadkowy. Chodzi┼éo o pokazanie, ze prezydent Mo┼édawii, W┼éadimir Woronin, „nie lubi Putina, ale lubi Puszkina”. Czyli – niezale┼╝nie od politycznego konfliktu z Kremlem, rosyjska kultura jest w Mo┼édawii przyjmowana ┼╝yczliwie. DDT to zreszt─ů zespó┼é zaanga┼╝owany politycznie, mi─Ödzy innymi przeciwko wojnie w Czeczenii, czemu da┼é wyraz przed 50-tysieczna publiczno┼Ťci─ů na centralnym placu w Kiszyniowie.

Sprowadzenie polskich ┼╝ubrów tak┼╝e zosta┼éo skrytykowane przez oponentów prezydenta. Stwierdzili oni bowiem, ze symbolem ┼Ťredniowiecznego pa┼ästwa mo┼édawskiego by┼é nie ┼╝ubr, lecz tur, a ten dawno ju┼╝ wygin─ů┼é nie tylko w Mo┼édawii, ale i w Polsce. Niektórzy podejrzewaj─ů wr─Öcz, ze Woronin ma wobec podarowanych przez Kwa┼Ťniewskiego ┼╝ubrów niecne zamiary jako zapalony my┼Ťliwy. Aleksander Kwa┼Ťniewski jest w Mo┼édawii niezwykle popularny miedzy innymi jako wzorzec ewolucji, jak─ů w ┼Ťlad za nim w przyspieszonym tempie przeszed┼é tutejszy prezydent W┼éadimir Woronin – od komunisty do proeuropejskiego m─Ö┼╝a stanu, jednocz─ůcego centrolewic─Ö. Polska zapisa┼éa si─Ö w pami─Öci Mo┼édawian równie┼╝ dzi─Öki by┼éemu ministrowi spraw zagranicznych Adamowi Danielowi Rotfeldowi, który w pierwszej po┼éowie lat 90. by┼é specjalnym wys┼éannikiem OBWE ds. rozwi─ůzania konfliktu naddniestrza┼äskiego. I cho─ç ówczesnym mediatorom uda┼éo si─Ö wygasi─ç „gor─ůc─ů” faz─Ö konfliktu, spór Kiszyniowa i Tyraspola pozostaje do dzi┼Ť nierozwi─ůzany. Wci─ů┼╝ k┼éadzie si─Ö on cieniem na ca┼éej mo┼édawskiej rzeczywisto┼Ťci: znajduj─ůce si─Ö poza kontrol─ů w┼éadz w Kiszyniowie Naddniestrze to w ko┼äcu jedna pi─ůta terytorium republiki i ponad po┼éowa jej dawnego przemys┼éu.

- To nie by┼éa walka, ale masakra – wspomina krwawe wydarzenia 1992 roku Grigorij Wolowoj, który by┼é wówczas pos┼éem do mo┼édawskiego parlamentu, reprezentuj─ůcym naddniestrza┼äskie miasto Bendery. Potem, jako redaktor jedynej ukazuj─ůcej si─Ö w Naddniestrzu niezale┼╝nej „Nowoj Gaziety”, Wolowoj po┼Ťwi─Öci┼é wiele lat dokumentowaniu ofiar wojny domowej. Zgin─Ö┼éo wtedy oko┼éo tysi─ůca osób, w du┼╝ej mierze cywilów. Po jednej stronie stali prorumu┼äscy ochotnicy-nacjonali┼Ťci i oddzia┼éy mo┼édawskie, po drugiej – formacje zbrojnej samoobrony mniejszo┼Ťci rosyjskoj─Özycznej. Kres krwawym starciom przynios┼éa dopiero interwencja stacjonuj─ůcych w Naddniestrzu oddzia┼éów rosyjskiej 14. armii pod dowództwem genera┼éa Aleksandra Lebiedzia. Do dzi┼Ť wiadomo, ┼╝e klucz do rozwi─ůzania konfliktu z samozwa┼äcz─ů Mo┼édawsk─ů Republik─ů Naddniestrza┼äsk─ů le┼╝y w Moskwie. Re┼╝im Naddniestrza szybko przeistoczy┼é si─Ö w osobista dyktatur─Ö Igora Smirnowa, lidera przesi─ůkni─Ötej ideologi─ů panslawizmu samozwa┼äczej republiki. Trwa┼é on dzi─Öki poparciu Rosjan, którzy wci─ů┼╝ chcieli zachowa─ç wp┼éywy w dawnej republice ZSRR. Dzi─Öki tym plecom rodzina Smirnowów praktycznie zmonopolizowa┼éa pa┼ästwo. Cokolwiek cennego znajduje si─Ö na terenie Naddniestrza – firmy, infrastruktura, maj─ůtki – nale┼╝y do klanu. Nic nie zapowiada upadku Smirnowa, satrapa trzyma si─Ö mocno.

– Cho─ç wi─Öksza cz─Ö┼Ť─ç oddzia┼éów rosyjskich zosta┼éa wycofana, to nie mo┼╝na zapomina─ç, ze republika naddniestrza┼äska ma obecnie swoja w┼éasn─ů dobrze uzbrojon─ů armi─Ö – podkre┼Ťla Wolowoj. Pod naciskiem wspólnoty mi─Ödzynarodowej Rosjanie wycofali ju┼╝ swoje wojska z terenu Naddniestrza. Pozostawili jednak arsena┼éy, z których bez ogranicze┼ä mo┼╝e korzysta─ç rz─ůd tego quasi-pa┼ästwa. Negocjacje co do statusu Naddniestrza nie posun─Ö┼éy si─Ö wi─Öc ani o krok.


JeÂli chcesz przeczytaŠ ca│y artyku│ zaloguj siŕ
JeÂli nie posiadasz konta, zarejestruj siŕ

wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Puls Swiata (C)2003