Puls Žwiata
Wtorek, 19 pa╝dziernika 2021www.puls-swiata.pl
Puls Žwiata


RAPORT: Samostanowienie narod├│w

UE: TRAKTAT KONSTYTUCYJNY

MOST NA WSCHÓD: UKRAINA

NOWA SZTUKA CHIŃSKA

AZERBEJD┼╗AN: Wybory

Amerykanie w Iraku

AFRYKA

RAMZAN AMPUKAJEW

Strefa Kultury:
Literatura

Teatr

Kino

Muzyka

Wystawa

Kanon

BIBLIOTEKA:
LINKI

KSIĄŻKI

DOKUMENTY

GALERIA FOTO

 
ZALOGUJ



MOST NA WSCHÓD: UKRAINA

Krym Rosjan
Autor: Piotr Czy┼╝ewski

Z okna poci─ůgu wida─ç oddalone wzg├│rza o rozmytych konturach. Wje┼╝d┼╝amy w tunel, potem przez most, pod kt├│rym rozci─ůga si─Ö zatoka wcinaj─ůca si─Ö g┼é─Öboko w l─ůd; nast─Öpny tunel, nast─Öpna zatoka,
coraz wi─Öcej statk├│w na wodzie...

Krym Rosjan 1
Marynarski patrol w Sewastopolu. Fot. Piotr Czy┼╝ewski
Krym Rosjan 2
Flota Czarnomorska. Fot. Piotr Czy┼╝ewski
Krym Rosjan 3
Flaga krymskich Rosjan
Podobne wra┼╝enia towarzysz─ů podr├│┼╝nym zbli┼╝aj─ůcym si─Ö do norweskiego Narwiku. Mo┼╝na zaryzykowa─ç twierdzenie, ┼╝e Narwik jest tym dla Norweg├│w czym Sewastopol dla Rosjan. Obydwa miasta portowe opr├│cz zbli┼╝onej topografii, ┼é─ůcz─ů podobne tragiczne losy okresu II Wojny ┼Üwiatowej.

Sewastopol zbudowano z ukazu carycy Katarzyny II, która wyznaczył
a w tym miejscu baz─Ö formowanej Floty Czarnomorskiej. Ju┼╝ podczas
Wojny Krymskiej w po┼éowie XIX wieku miasto-twierdza okaza┼éo si─Ö kluczowym ogniwem oporu wojsk rosyjskich. Przez 349 dni opiera┼éo si─Ö wojskom angielsko-francusko-tureckiej koalicji. Ledwie naprawiono ostatnie ┼Ťlady zniszcze┼ä, nadszed┼é rok 1941 i kolejne obl─Ö┼╝enie, tym razem przez dwustutysi─Öczn─ů armi─Ö niemieck─ů, wspomagan─ů przez oddzia┼éy rumu┼äskie. Atakowane z wszystkich stron miasto skapitulowa-┼éo po 250 dniach. Sewastopol zas┼éu┼╝y┼é w pe┼éni na sw─ů wywodz─ůc─ů si─Ö z greki nazw─Ö: „miasto godne s┼éawy”, nadan─ů, notabene, przez Rosjan w 1784 roku.

To ponad trzystupi─Ö─çdziesi─Öciotysi─Öczne miasto odbudowano, nie szcz─Ödz─ůc ┼Ťrodk├│w, na pocz─ůtku lat pi─Ö─çdziesi─ůtych, w stylu, kt├│ry okre┼Ťli─ç by mo┼╝na mianem „┼Ťr├│dziemnomorskiego socrealizmu”. Rzymski „kostium” architektoniczny mo┼╝e zmyli─ç niewprawne oko laika. Niezbyt monumentalne, a zarazem urokliwe ulice p├│┼énocno-wschodniej cz─Ö┼Ťci miasta przypominaj─ů na pierwszy rzut oka eklektyczne klasycyzuj─ůce formy z po┼éowy XIX wieku. Roz┼éo┼╝yste drzewa i pn─ůce si─Ö na ka┼╝dym domu winoro┼Ťla dodaj─ů im dodatkowego wdzi─Öku.

A jednak nie trzeba spotka─ç kt├│rego┼Ť z licznych oddzia┼é├│w marynarzy, aby podsk├│rnie wyczu─ç koszarowy rytm ┼╝ycia Sewastopola. Szerokie ulice, domy zbudowane wed┼éug tych samych regu┼é, place, schody, pomniki bohaterskich ┼╝o┼énierzy i g├│ruj─ůcy nad miastem W┼éodzimierz Iljicz – w tym wszystkim wyczuwa si─Ö si┼é─Ö i pewno┼Ť─ç mocarstwa, kt├│re zbudowa┼éo to miasto. Nieprzypadkowo wzorowano si─Ö na rozbudowanej przez cesarza Trajana Ostii – porcie morskim u uj┼Ťcia Tybru. Takie celowe, historyczne zapo┼╝yczenia nie stanowi┼éy rzadko┼Ťci tak w czasach Katarzyny II, jak te┼╝ J├│zefa Stalina.

Flota Czarnomorska, kt├│r─ů Rosja musia┼éa podzieli─ç si─Ö z niepodleg┼é─ů Ukrain─ů, gdy Krym w┼é─ůczony zosta┼é w obr─Öb pa┼ästwa ukrai┼äskiego, p┼éywa dzi┼Ť pod dwiema banderami. Wobec z┼éej kondycji finansowej obu armii, utrzymanie rozbudowanej marynarki wojennej jest zadaniem dla sewastopolskich admira┼é├│w niezwykle trudnym.

Najcz─Ö┼Ťciej spotykanymi jednostkami na wodach obu zatok s─ů p┼éywaj─ůce doki, kt├│rych zadaniem jest naprawa nieustannie psuj─ůcych si─Ö okr─Öt├│w. Wiele z nich, jednak┼╝e, nie nadaje si─Ö ju┼╝ do naprawy i odholowywana jest w mniej eksponowane miejsca zatoki, by na uboczu dokona─ç ┼╝ywota. Jedynie najnowsze jednostki, zwodowane nied┼éugo przed upadkiem ZSRR, poddawane s─ů staranniejszej konserwacji. Spaceruj─ůc po mie┼Ťcie nie mo┼╝na oprze─ç si─Ö wra┼╝eniu, ┼╝e dla wielu czarnomorskich marynarzy brakuje miejsca na rozsypuj─ůcych si─Ö od rdzy okr─Ötach.

Chocia┼╝ pot─Öga Rosji nie jest ju┼╝ dzi┼Ť bezdyskusyjna, to Ukraina musi faktycznie dzieli─ç si─Ö Krymem ze swym „Wielkim Bratem”. Nad budyn-kami administracyjnymi i wojskowymi powiewaj─ů g┼é├│wnie rosyjskie flagi, szyldy sklep├│w reklamuj─ů towary w j─Özyku rosyjskim, a przekup-ki na bazarach i panie w sklepach nazywaj─ů ukrai┼äsk─ů hrywn─Ö rublem. Tak toczy si─Ö ┼╝ycie w ukrai┼äskim Sewastopolu.

Piotr Czy┼╝ewski


wersja do wydruku



AktualnoÂci:
Japońskie fascynacje...
Koreańska awangarda ...
Akustyczna Marika...
Wszystkie wojny fotor...
Naga prawda o pilotac...

Kapela ze Wsi Warszawa

Kimar Studio

wypady.pl

Puls Swiata (C)2003